IFIMES: KFOR-i duhet të jetë i gatshëm për të parandaluar një konflikt të mundshëm të armatosur

14:12 | 24 Tetor 2023
ifimes:-kfor-i-duhet-te-jete-i-gatshem-per-te-parandaluar-nje-konflikt-te-mundshem-te-armatosur

Instituti Ndërkombëtar për Studime të Lindjes së Mesme dhe Ballkanit (IFIMES) paralajmëron në analizën e tij se nëse komuniteti ndërkombëtar, i cili, siç thonë ata, gjithnjë e më shumë po bëhet pjesë e problemit në Kosovë, nuk e ndryshon qëndrimin e tij në zgjidhjen e çështjes së hapur të Kosovës, nuk duhet të përjashtohet mundësia e rezistencës spontane nga popullata serbe, transmeton FrontOnline. Diskutimi i djeshëm në Këshillin e Sigurimit të OKB-së tregoi se Kombet e Bashkuara janë një faktor i parëndësishëm në Kosovë, edhe pse, sipas Kartës, problemet kryesore duhet të zgjidhen brenda Sistemit të OKB-së.

Analiza e IFIMES thekson se “një incident i izoluar i armatosur në Banjska më 24 shtator, në të cilin u përleshën një grup serbësh vendas dhe policia e Kosovës” solli gjithashtu trazira në mesin e popullatës lokale dhe rriti tensionet.

Milan Radoiçiq ka marrë përgjegjësinë që ka qenë në Banjska me një grup serbësh vendas, për të inkurajuar, sipas tij, “popullin serb nga ajo zonë që t’i rezistojë terrorit të cilit i ekspozohet çdo ditë”.

“Në konfliktin e armatosur në Banjska, një polic i Kosovës dhe tre serbë u vranë. Pas këtij incidenti, Qeveria e Kosovës insiston në vendosjen e sanksioneve ndërkombëtare ndaj Serbisë, të cilën e akuzuan se qëndron pas sulmit ndaj policisë së Kosovës. KFOR-i në mënyrë të përsëritur ka refuzuar mundësinë e ‘marrjes së detyrave policore’ nga policia e Kosovës. Aktorë të shumtë me interesat dhe ndikimin e tyre janë të përfshirë në ‘tenxheren e Kosovës’ dhe pa një hetim të plotë të pavarur është joprofesionale dhe joserioze të ngarkohet përgjegjësia. vetëm mbi Serbinë, gjegjësisht presidentit serb Aleksandar Vuçiq, ndërsa Serbia për më shumë se 20 vjet nuk ushtron pushtet efektiv në Kosovë”, transmeton FrontOnline.

Siç shtohet, përfaqësuesit e BE-së, SHBA-së, KFOR-it dhe EULEX-it kanë deklaruar se do të presin rezultatet e hetimit para se të ndërmarrin çfarëdo mase kur bëhet fjalë për Beogradin zyrtar.

Në këtë kuptim, thuhet se raportuesi i Parlamentit Evropian për Serbinë, Vladimir Bilçik, me rastin e rezolutës së miratuar për Serbinë në Parlamentin Evropian, ka deklaruar “se kjo rezolutë nuk është vetëm mesazh për njërën palë, por dërgon mesazh se e kaluara duhet tejkaluar për të mos përsëritur dhe thekson përgjegjësinë e barabartë të Kosovës dhe Serbisë”.

Kujtohet gjithashtu se Bilçik tha se rezoluta nga njëra anë tregon se çfarë duhet të bëjë pala serbe, dhe se ky është mesazhi kryesor, por edhe se presin që Prishtina të tregojë një përkushtim serioz për dialogun, negociatat , çështjet të cilave u referohet dialogu, si krijimi i Asociacionit, ulja e tensioneve, kryerja e një hetimi të plotë për të gjitha incidentet e dhunshme, përfshirë sulmet ndaj serbëve, siç ishte ai në prag të Krishtlindjeve të këtij viti.

Bëhet me dije se tensionet në Kosovë do të rriten me mundësinë e një konflikti të armatosur sërish, por kësaj radhe me pasoja më të mëdha.

“SHBA dhe KFOR-i duhet të jenë të gatshëm për të parandaluar një konflikt të ri të mundshëm të armatosur në rajon. Në këtë, roli i politikës së bashkësisë ndërkombëtare është i rëndësishëm dhe duhet të tregojë më shumë ndjeshmëri dhe pragmatizëm kur bëhet fjalë për çështjen e Kosovës”, thuhet në analizën e IFIMES, transmeton FrontOnline.

Analistët mendojnë se mënyra për të dalë nga ngërçi në dialogun ndërmjet Serbisë dhe Kosovës është zbatimi i të gjitha marrëveshjeve të nënshkruara më parë, nga të cilat Marrëveshja e Brukselit e vitit 2013 është bazë për formimin e Asociacionit në Kosovë dhe kjo do të çonte në kthimin e serbëve në institucionet e Kosovës nga të cilat u tërhoqën në nëntor 2022 dhe krijimi i kushteve dhe ambientit për përsëritjen e zgjedhjeve lokale në të cilat serbët do të marrin pjesë në katër komuna në Veri.

Debati në Këshillin e Sigurimit të OKB-së, me rastin e raportit gjashtëmujor për situatën në Kosovë, tregoi gjithë pafuqinë e OKB-së për shkak të morisë së problemeve në botë.

“OKB-ja nuk është në gjendje të zbulojë në mënyrë proaktive problemet në botë dhe të përcaktojë prioritetet nga Afrika, Kaukazi, Lindja e Mesme… Misioni i UNMIK-ut në Kosovë shërben për përgatitjen e raporteve për Këshillin e Sigurimit të OKB-së, Rezoluta 1244 ekziston vetëm formalisht, dhe OKB-ja është një faktor i parëndësishëm në Kosovë, edhe pse problemet kryesore në botë, sipas kartës së OKB-së, duhet të zgjidhen brenda sistemit të OKB-së”.

Siç thuhet në analizën e IFIMES, me afrimin e fundit të vitit 2023 rritet tensioni në marrëdhëniet ndërmjet Serbisë dhe Kosovës dhe pushtimi rus në Ukrainë, si dhe mbajtja e zgjedhjeve lokale në Veri të Kosovës u shoqërua me një bojkot nga pjesëtarët e komunitetit serb dhe kjo çoi në një rritje të tensionit dhe dhunës.

Në muajin shkurt përfaqësuesit e Francës, Gjermanisë, BE-së, SHBA-së dhe Italisë janë takuar me presidentin e Serbisë, Aleksandar Vuçiq dhe kryeministrin e Kosovës, Albin Kurti, në përpjekje për t’i bindur ata që të nënshkruajnë marrëveshjen e cila synon të qetësojë tensionet dhe të normalizojë plotësisht marrëdhëniet mes dy shteteve.

Më tej, siç thuhet, pasoi Marrëveshja e Ohrit e panënshkruar, me të cilën palët morën disa obligime për zbatim.

Gjithashtu thuhet se aksioni i fundit ushtarak i Azerbajxhanit, me të cilin ai vend rifitoi enklavën renegate të Nagorno-Karabakut nën sovranitetin e tij, pati pasoja konsekuente në ngjarjet në Kosovë.

Gjithashtu bëhet me dije se sulmi i lëvizjes militante Hamas ndaj Izraelit më 7 tetor solli një dimension të ri në marrëdhëniet ndërkombëtare dhe implikime për të gjithë botën, veçanërisht për Ballkanin Perëndimor, i cili ka disa çështje të hapura, njëra prej të cilave është edhe Kosova.

“Kulmi i tensionit dhe dhunës në botë dhe në Veri të Kosovës e shtyu faktorin ndërkombëtar për angazhim më të madh dhe vazhdimin e dialogut politik ndërmjet Kosovës dhe Serbisë. Vizita e fundit e të dërguarit të posaçëm të BE-së Miroslav Lajçak po ashtu edhe të dërguarit special i SHBA-së për Ballkanin Perëndimor Gabriel Escobar, si dhe këshilltarin e Presidentit të Francës, këshilltarin e kancelares gjermane dhe këshilltarin e kryeministrit të Italisë, të cilët u takuan me presidentin e Serbisë, Aleksandar Vuçiq dhe kryeministrin e Kosovës, Albin Kurti solli një dimension të ri në normalizimin e marrëdhënieve”, thuhet më tej në analizën e IFIMES, transmeton FrontOnline.

Siç u tha, vizita e “Pesëshes së Madhe” dërgon mesazhin se ka unitet mes BE-së dhe SHBA-së në qëndrimin se nuk do të heqin dorë nga Marrëveshja për Normalizimin e Marrëdhënieve, të cilën palët e arritën më 27 shkurt në Bruksel dhe aneksi i zbatimit i rënë dakord më 18 mars në Ohër.

Vihet re se vendet anëtare të BE-së dhe NATO-s që nuk e kanë njohur pavarësinë e Kosovës – Spanja, Sllovakia, Rumania, Qiproja dhe Greqia – dhe në nivel të OKB-së Rusia dhe Kina si anëtarë të përhershëm të Këshillit të Sigurimit të OKB-së mund të jenë ende pengesë për zbatimin të atij plani, si dhe të paktën gjysma e anëtarëve të OKB-së, të cilat nuk e njohin pavarësinë e Kosovës.

Në analizë, IFIMES thekson se Kosova nuk është e gatshme të bëjë regjistrimin e popullsisë në përputhje me standardet e EUROSTAT-it në periudhën nga 1 deri më 15 nëntor.

“Regjistrimi është i rëndësishëm për Kosovën për të mbledhur të dhëna të besueshme dhe në bazë të të cilave mund të planifikohet zhvillimi i ardhshëm. Edhe pse sipas metodologjisë së OKB-së gjatë regjistrimit të popullsisë nuk është e detyrueshme deklarimi i përkatësisë etnike dhe fetare në territorin e Kosovës, por në rajon është shpallje e interesit më të madh kombëtar.

Ndërkohë që tensionet mes serbëve dhe shqiptarëve janë në rritje, Bullgaria po shfrytëzon situatën ekzistuese për të “gjetur” sa më shumë bullgarë në Kosovë dhe për t’u dhënë atyre shtetësinë.

Nën sulm janë veçanërisht boshnjakët dhe goranët, numri i të cilëve do të ulet ndjeshëm për shkak të agresivitetit të Bullgarisë, e cila po krijon prej tyre “bullgarë të rinj” duke u dhënë shtetësi dhe dokumente bullgare.

“Bullgarizimi i Kosovës është intensifikuar pikërisht për shkak të regjistrimit të popullsisë, sepse Bullgaria dëshiron që përmes regjistrimit të popullsisë të legalizojë praninë e bullgarëve në strukturën e popullsisë së Kosovës dhe hapi tjetër është përfshirja e komunitetit bullgar në kushtetutë. Ata tashmë po kërkojnë nga Maqedonia e Veriut, qëllimi është që bullgarët të bëhen zyrtarisht një nga të ashtuquajturat komunitete joshumicë në Kosovë”.

Analistët besojnë se sa i përket pasaportave që Serbia u lëshon serbëve nga Kosova, të ashtuquajturat. modeli kroat, të cilin BE-ja e përdori kur bëhej fjalë për mbajtësit e pasaportave kroate, të cilët udhëtonin lirshëm brenda BE-së, pavarësisht nëse shtetasit kroatë e kishin vendbanimin e tyre në Kroaci, Bosnjë dhe Hercegovinë apo ndonjë pjesë tjetër të botës.

Shqiptarët nga Kosova me pasaportë shqiptare mund të udhëtojnë lirshëm në Evropë, gjë që duhet të jetë e mundur edhe për serbët e Kosovës, të cilët kanë pasaporta serbe të lëshuar në Serbi me vendbanim në Kosovë.

Duke kujtuar se shekulli i 20-të ishte tragjik për serbët dhe Serbinë, dhe se u shënua me vuajtje të rënda në Luftën e Parë dhe të Dytë Botërore dhe shpërbërjen tragjike të ish-Jugosllavisë, thuhet se Serbia, me ardhjen në pushtet të Aleksandër Vuçiqit. dhe Partia Progresive Serbe (SNS), përsëri u bënë epiqendra e ngjarjeve në rajon dhe motori i integrimit evropian.

“Serbia po përjeton një ringjallje ekonomike dhe po punon me shpejtësi drejt anëtarësimit në BE. Ajo ka arritur të mbajë një nivel të lartë të investimeve të huaja në baza vjetore, që është rreth pesë miliardë euro në vit, shumë më tepër se të gjitha vendet e tjera të rajonit së bashku. Ka dëshmuar se në shekullin e 21-të “Serbia është shndërruar në një shekull shansesh dhe arritjesh. Sa herë që Serbia ka ecur me shpejtësi përpara gjatë historisë, ka ndodhur që është përpjekur të ngadalësojë ose edhe të ndalojë. Kjo u dëshmua në të kaluarën e afërt me vrasjen e kryeministrit Zoran Gjinxhiq”, transmeton FrontOnline.

Siç shtohet, Serbia ka ripozicionuar dhe riemërtuar me sukses në marrëdhëniet rajonale dhe ndërkombëtare, gjë që është më e dukshme përmes zhvillimit të dialogut ndërmjet Beogradit zyrtar dhe Prishtinës, ku siç u tha, Vuçiq arriti të imponojë paradigmën “nuk mund të marrin gjithçka”. dhe nuk marrim asgjë”.

Kështu, SHBA-të morën një qëndrim që kërkon zbatimin e plotë të marrëveshjeve të Brukselit dhe Uashingtonit, me theks të veçantë formimin e Asociacionit të Komunave me shumicë serbe.

“Serbia në të kaluarën e afërt më së shumti ka refuzuar bashkëpunimin dhe propozimet e bashkësisë ndërkombëtare, gjë që në fund i ka kushtuar shtrenjtë. Vuçiq ka dëshmuar se është burrë shteti, sepse ka hyrë në zgjidhjen e çështjes më të vështirë shtetërore dhe kombëtare – Kosovës, përkundër të gjitha sfidave dhe rreziqet që vijnë me të.Çdo destabilizim shtesë dhe përkeqësim i situatës së sigurisë në Kosovë u kushton më së shumti serbëve, sepse rrezikohen me zhdukje fizike.Duhet të arrihet një konsensus i përgjithshëm shoqëror dhe politik i të dy autoriteteve dhe opozita kur është fjala për çështjen më të rëndësishme shtetërore dhe kombëtare, po ashtu është edhe qëndrimi i serbëve, i Kishës Ortodokse (KPS), opozita serbe nuk i kupton rolet e saj historike, në vend që të jetë opozitë e Vuçiqit, është gjithnjë e më shumë një opozitë ndaj shtetit të Serbisë”, thekson analiza e IFIMES, transmeton FrontOnline.

Sa i përket Kosovës, pas Sllobodan Millosheviqit, shtohet, dëmin më të madh Serbisë ia ka shkaktuar dyshja Boris Tadiq – Vuk Jeremiq, të cilët e ngritën pa u provokuar çështjen e ligjshmërisë së pavarësisë së Kosovës para Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë në Hagë. kur Gjykata e Drejtësisë vendosi se shpallja e pavarësisë së Kosovës në përputhje me të drejtën ndërkombëtare.

Duke iu referuar zgjedhjeve të jashtëzakonshme parlamentare në Serbi, të cilat u shpallën për 17 dhjetor, në analizën e IFIMES thuhet se partitë opozitare kërkuan mbajtjen e zgjedhjeve dhe se presidenti Vuçiq ua plotësoi kërkesat.

Analistët mendojnë se është e gabuar qasja e opozitës, e cila e ndërton veprimtarinë e saj politike mbi një antagonizëm të theksuar ndaj Vuçiqit dhe jo në bazë të një programi cilësor politik.

Mbledhja e opozitës është e gabuar, shtohet dhe thuhet se në vend që të mblidhen rreth partisë më të vjetër politike – PD-së, po mblidhen rreth individëve që e thyen PD-në.

“Bashkëpunimi i ndërsjellë i opozitës në Serbi dhe Kosovë është evident dhe i koordinuar, dhe qëllimi i përbashkët është rrëzimi i qeverisë ekzistuese me çdo kusht. Nuk ka indikacione se zgjedhjet e jashtëzakonshme parlamentare mund të mbahen në Kosovë”, shtoi ai.

Analistët besojnë se Serbia është në kulmin historik të zhvillimit të saj ekonomik dhe social dhe se ky trend nuk duhet të ndalet ose të rrezikohet.

BE-ja nuk duhet të humbasë Serbinë dhe duhet të udhëheqë një politikë më korrekte ndaj Serbisë pa kushte konstante, sepse loja me Serbinë mund të çojë në një përsëritje të historisë së 30 viteve më parë në këto zona.

Duke u shprehur se Serbia po hyn në fushatë zgjedhore, theksohet se tani do të ketë një luftë të paparë me dezinformata.

Siç thuhet, në disa vende fqinje tashmë janë formuar pika, të cilat kanë burime të pakufizuara për prodhimin e dezinformatave dhe luftës hibride me qëllim të shkaktimit të kaosit dhe largimit nga pushteti të Aleksandar Vuçiqit dhe Partisë Progresive Serbe (SNS), e cila. shënon mbështetje të qëndrueshme mes votuesve dhe që shkon mbi 50 për qind.

“Qëllimi është të mashtrohen qytetarët e Serbisë për të minuar pozitën dhe/ose kredibilitetin e Aleksandër Vuçiqit dhe Partisë Progresive Serbe. Prandaj është e rëndësishme që institucionet e shtetit të jenë profesionale dhe të gatshme për t’iu kundërvënë këtij sulmi institucionalisht. , sepse së fundmi ka pasur ndërhyrje në sistemin e sigurisë-mbrojtjes dhe të inteligjencës së Serbisë./FrontOnline/

Komento: