New York Times pretendon se e ka zbuluar kush i ka krijuar kriptovalutat

22:50 | 08 Prill 2026
new-york-times-pretendon-se-e-ka-zbuluar-kush-i-ka-krijuar-kriptovalutat

Gazeta The New York Times publikoi të mërkurën një raport hulumtues që sugjeron se kriptografi britanik, Adam Back mund të jetë Satoshi Nakamoto, duke u bazuar në ngjashmëri në modelet e të shkruarit.

Megjithatë, raporti – i cili mbështet në një bazë të dhënash me 134,308 postime nga listat e postës së komunitetit “cypherpunk” – nuk shkon deri në përfundimin se Back është shpikësi i kriptomonedhës kryesore, me vlerë rreth 1.4 trilion dollarë.

Gazetari fitues i çmimit Pulitzer, John Carreyrou, bëri të ditur se kaloi një vit duke shqyrtuar mijëra postime të vjetra në internet, dokumente gjyqësore dhe arkiva emailesh, në përpjekje për të ndërtuar këtë tezë.

Sipas tij, ai arriti ta reduktojë një grup prej 620 përdoruesish të hershëm të listave kriptografike në një të dyshuar të vetëm, duke u mbështetur në analiza të detajuara të stilit të shkrimit – përfshirë përdorimin e vizave dhe variante të ndryshme drejtshkrimore.

Gjurmimi filloi nga një skenë në dokumentarin e HBO të vitit 2024, “Money Electric: The Bitcoin Mystery”. Sipas raportit, Back ishte ulur në një stol parku në Riga dhe u zemërua kur regjisori përmendi emrin e tij si një Satoshi i mundshëm.

Carreyrou, i cili ka zhvilluar ekspertizë në zbulimin e mashtrimeve, vlerësoi se reagimi i Backut gjatë intervistës ngjalli dyshime. Kjo e çoi gazetarin drejt arkivave të listave cypherpunk, ku Back kishte qenë pjesëmarrës aktiv që nga viti 1995.

Sipas Carreyrou, Back kishte përshkruar në postimet e vitit 1997 pesë tiparet kryesore të Bitcoinit, një dekadë para publikimit të dokumentit themelor (white paper).

Ai kishte propozuar një sistem parash elektronik “plotësisht të shkëputur” nga bankat tradicionale, që do të ruante privatësinë e paguesit dhe të përfituesit, do të funksiononte në një rrjet të shpërndarë, do të kishte mungesë të integruar dhe nuk do të kërkonte besim në asnjë bankë.

Back gjithashtu kishte parashikuar elemente të zgjidhjes së Bitcoinit për problemin e Gjeneralëve Bizantinë, kishte përshkruar nyje që mund të “hyjnë dhe dalin” pa ndikuar funksionimin e rrjetit, dhe kishte propozuar përdorimin e Hashcash — shpikjen e tij — për të gjeneruar monedhat b-money të Wei Dai. Më vonë, Satoshi i përmendi si Hashcash ashtu edhe b-money në dokumentin e Bitcoinit.

Megjithatë, Back ka mohuar vazhdimisht se është Satoshi. Në dokumentarin e HBO-së, ai hodhi poshtë këtë pretendim dhe kërkoi që biseda të mos regjistrohej. Kur Carreyrou i dërgoi email për të kërkuar metadata nga emailet e përdorura në gjyqin e Craig Wright, Back nuk iu përgjigj dy kërkesave të ndara.

Kjo nuk është hera e parë që dikush pretendon të ketë zbuluar identitetin e Satoshi Nakamoto. Dokumentari i HBO-së, i transmetuar në tetor 2024, veçoi gjithashtu zhvilluesin kanadez Peter Todd si një kandidat të mundshëm.

Provat e filmit u fokusuan në një diskutim të vitit 2010 në forumet Bitcointalk, ku Todd korrigjoi Satoshin për një çështje teknike. Dokumentari spekuloi se ishte vetë Satoshi që po përfundonte mendimin e tij. Megjithatë, Todd e mohoi shpejt këtë pretendim përmes një postimi në X.

Të dyshuar të tjerë gjatë viteve kanë përfshirë Nick Szabo, Hal Finney dhe Len Sassaman. Sipas hetimit të The New York Times, Finney u fotografua duke marrë pjesë në një garë 10 miljesh në prill 2009, në të njëjtën kohë kur Satoshi po dërgonte emaile dhe transaksione Bitcoin.

Si Finney (i cili vdiq nga ALS në vitin 2014), ashtu edhe Sassaman (i cili vdiq në vitin 2011) nuk ishin më gjallë kur një mesazh i atribuuar Satoshit u publikua në gusht 2015, megjithëse autenticiteti i tij mbetet i diskutueshëm.

Ndërkohë, disa individë kanë pretenduar në mënyrë të rreme se janë Satoshi. Craig Wright kaloi vite duke deklaruar se ishte krijuesi i Bitcoin. Në një vendim të majit 2024, Gjykata e Lartë e Londrës konstatoi se Wright kishte gënjyer “gjerësisht dhe në mënyrë të përsëritur”, kishte përdorur falsifikime të dobëta “në shkallë të gjerë” dhe “zhargon teknik” për të mbështetur pretendimet e tij.

Në dhjetor 2024, Wright mori një dënim me një vit burg me kusht për shpërfillje të gjykatës, pasi vazhdoi të padiste zhvilluesit e Bitcoinit në kundërshtim me një urdhër gjyqësor.

Satoshi Nakamoto nuk është dëgjuar publikisht që nga një email i datës 26 prill 2011. Besohet se krijuesi zotëron rreth 1.1 milion BTC — më shumë se 5 për qind e ofertës totale prej 21 milionësh. /Telegrafi/

Komento: