
NATO ka njoftuar se do të ulë numrin e trupave në misionin e saj paqeruajtës në Kosovë, i cili përbëhet nga rreth 4.600 ushtarë, pas përmirësimit të situatës së sigurisë. “Kushtet aktuale ofrojnë mundësinë për të optimizuar më tej madhësinë dhe praninë e KFOR-it”, ka shpjeguar gjenerali amerikan Alexus Grynkewich, komandant suprem i forcave aleate të NATO-s në Evropë.
Para këtij njoftimi, diplomatët evropianë kishin sinjalizuar dëshirën e Shteteve të Bashkuara për të reduktuar forcat e tyre në KFOR. Misioni paqeruajtës KFOR, i autorizuar nga OKB-ja dhe i krijuar në vitin 1999 pas luftërave në ish-Jugosllavi (rezoluta 1244 e Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara), aktualisht ka rreth 4.500 ushtarë, nga të cilët rreth 760 janë amerikanë, raporton ilsole24ore.
Ai është forca e dytë më e madhe pas Italisë, e cila aktualisht ka një rol të rëndësishëm si për nga numri (852 ushtarë, 137 mjete tokësore dhe 1 mjet ajror), ashtu edhe për përgjegjësitë komanduese. Komanda operative e forcave kombëtare mbahet nga Shefi i Shtabit të Përgjithshëm të Mbrojtjes, i cili mbështetet në Komandën Operative të Forcave të Përbashkëta (COVI).
Italia ka udhëhequr KFOR-in shumë herë
Operacioni KFOR, i quajtur “Joint Enterprise”, ka filluar në agimin e 12 qershorit 1999. Italia ka marrë komandën 14 herë nga viti 1999 deri më sot. Objektivi është krijimi i një mjedisi të sigurt dhe stabil, si dhe mbështetja e institucioneve të Kosovës për të arritur stabilitet në rajon.
Italia ka vazhduar të sigurojë edhe një forcë rezervë në gatishmëri (batalioni i forcave të reagimit operacional të NATO-s për zonën e Ballkanit, në bashkëpunim me misionin KFOR – rreth 700 njësi) me bazë në Itali, e gatshme për ndërhyrje në rast nevoje.
“Vazhdon të jetë e domosdoshme për stabilitetin dhe besueshmërinë e Aleancës në Ballkan”, ka theksuar së fundmi shefi i Shtabit të Mbrojtjes, gjenerali Luciano Portolano. “Jemi në vijën e parë për sigurinë dhe stabilitetin në rajonin e Ballkanit, në misionin e NATO-s KFOR dhe në misionet e BE-së”, ka kujtuar ministri i Jashtëm Antonio Tajani.
Nuk ka ende detaje për trupat që do të tërhiqen
Aleanca Atlantike nuk ka dhënë detaje se cilat trupa do të tërhiqen. “Reduktimet e balancuara do të ndjekin ciklet kombëtare të rotacionit dhe tërheqjes së trupave deri vitin e ardhshëm. Optimizimi do të bëhet gradualisht dhe sipas kushteve në terren, dhe mund të rikthehet nëse situata e sigurisë e kërkon”, ka shpjeguar gjenerali Grynkewich.
Tensionet e vitit 2023 dhe përforcimi i misionit
Pas rritjes së tensioneve dhe dhunës në vitin 2023, përfshirë sulmet ndaj paqeruajtësve të KFOR-it në Zveçan, misioni mori përforcimin më të madh në më shumë se një dekadë, me vendosjen e gati 1.000 ushtarëve shtesë.
“NATO dhe KFOR janë plotësisht të angazhuara për sigurinë në Kosovë”, ka përsëritur Grynkewich. Ai ka theksuar gjithashtu angazhimin e fortë të Aleancës në Ballkanin Perëndimor, një rajon me rëndësi strategjike, siguria e të cilit lidhet drejtpërdrejt me sigurinë euro-atlantike.
Ai shtoi se NATO nuk do të lejojë krijimin e një vakumi sigurie. Optimizimi, i shpallur në vitin e 27-të të misionit, po zbatohet brenda autorizimeve ekzistuese të SACEUR dhe pas një analize të detajuar të situatës së sigurisë bazuar në inteligjencë.
Ballkani Perëndimor, zonë me interes strategjik për Italinë
Në përgjithësi, Ballkani Perëndimor ka një rol të rëndësishëm për Italinë. Qeveria Meloni shtyn për integrimin e këtyre vendeve në BE. Kosova ka paraqitur kërkesën për anëtarësim në dhjetor 2022.
Integrimi i ardhshëm i Kosovës në Bashkimin Evropian, ashtu si edhe ai i Serbisë, mbetet i lidhur ngushtë me zbatimin e dialogut Kosovë–Serbi të lehtësuar nga Brukseli, i cili duhet të çojë në një marrëveshje gjithëpërfshirëse dhe ligjërisht detyruese për normalizimin e marrëdhënieve të tyre.