Djali në mërgim i shahut (mbretit) të fundit iranian u ka bërë thirrje vendeve të botës të ndihmojnë protestuesit për të rrëzuar qeverinë e Iranit, duke thënë se është i bindur se “Republika Islamike do të bjerë – jo nëse, por kur”.

Reza Pahlavi, një udhëheqës opozitar me bazë në SHBA, bëri thirrje për një “goditje kirurgjikale” ndaj Gardës Revolucionare të Iranit, e cila, sipas tij, do të “lehtësonte detyrën tonë dhe do të parandalonte humbje të mëtejshme jete”, raporton BBC.

Sipas grupeve të të drejtave të njeriut, më shumë se 2.000 protestues janë vrarë në demonstratat që nisën më 28 dhjetor për shkak të gjendjes ekonomike dhe që më pas u shndërruan në thirrje për përfundimin e sundimit të Udhëheqësit Suprem të Iranit, Ali Hosseini Khamenei.

Qeveria iraniane i ka quajtur protestat “trazira” të mbështetura nga armiqtë e Iranit.

Pahlavi është shfaqur si një figurë e rëndësishme në opozitën e fragmentuar iraniane dhe më parë u ka bërë thirrje iranianëve të përshkallëzojnë protestat.

Megjithatë, protestuesit janë përballur me forcë vdekjeprurëse nga autoritetet, e fshehur pas një ndërprerjeje pothuajse totale të internetit dhe shërbimeve të komunikimit.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, e ka paralajmëruar qeverinë e Iranit kundër vrasjes së protestuesve, duke u thënë demonstruesve më herët gjatë kësaj jave se “ndihma është rrugës”.

Në një intervistë për CBS News, partnerin mediatik amerikan të BBC-së, Trump tha se SHBA do të ndërmerrte “veprime shumë të forta” kundër Iranit nëse do të ekzekutoheshin protestues.

Më vonë ai tha se ishte informuar se “vrasjet kanë ndalur” – por nuk e përjashtoi veprimin ushtarak kundër vendit.

Kryetari i parlamentit iranian kishte paralajmëruar se nëse SHBA do të sulmonte, si Izraeli ashtu edhe qendrat ushtarake dhe të transportit detar të SHBA-së në rajon do të bëheshin objektiva legjitime.

SHBA-ja dhe Mbretëria e Bashkuar kanë reduktuar numrin e personelit në bazën ajrore Al-Udeid në Katar, ndërsa një zyrtar amerikan tha se kjo ishte një “masë paraprake”.

Duke folur të premten në një konferencë shtypi në Uashington, Pahlavi u zotua të kthehej në Iran dhe paraqiti një plan për hartimin e një kushtetute të re në vend.

Ai pretendoi se disa pjesë të aparatit të sigurisë së Iranit kishin refuzuar të merrnin pjesë në shtypjen e protestave dhe se autoritetet iraniane kishin sjellë luftëtarë nga milici të huaja për të shuar demonstratat.

I pyetur për udhëheqjen e ardhshme në Iran, Pahlavi tha: “I takon popullit iranian të vendosë.”

Ai shtoi gjithashtu se beson se mund të udhëheqë dhe se ka mbështetjen e popullit iranian: “Po përpiqem t’i ndihmoj ata të çlirohen vetë,” tha ai.

Pahlavi tha se mbështet një program qeverisës të bazuar në parimet e integritetit territorial të Iranit, ndarjes së fesë nga shteti, lirive individuale dhe të drejtës së popullit iranian për të vendosur formën e qeverisjes demokratike që dëshiron.

Vala aktuale e protestave filloi pasi tregtarët në Teheran hynë në grevë për shkak të rritjes së kostos së jetesës dhe rënies së vlerës së monedhës.

Ato u përhapën shpejt në të gjithë vendin dhe u kthyen kundër establishmentit klerikal të Iranit, veçanërisht kundër Khameneit. Parullat e brohoritura nga demonstruesit kanë përfshirë “Vdekje diktatorit” dhe “Sejjid Ali [Khamenei] do të rrëzohet këtë vit”.

Sipas Agjencisë së Lajmeve për Aktivistët e të Drejtave të Njeriut (HRANA) me bazë në SHBA, të paktën 2.453 protestues janë vrarë që nga fillimi i trazirave, si dhe 14 fëmijë, 156 persona të lidhur me forcat e sigurisë ose qeverinë dhe 14 civilë të papërfshirë.

Agjencia raporton se edhe 18.470 protestues të tjerë janë arrestuar.